Włosy uszkodzone

Istnieją rozmaite wady rozwojowe włosów, prowadzące do ich nieprawidłowego ukształtowania.

Włosy wełniste

Występują zazwyczaj u osób czarnoskórych. U wielu osób rasy białej może w sposób dziedziczny występować ten typ owłosienia, co uważa się za stan nieprawidłowy.
Występują przeważnie na głowie. Cechą charakterystyczną jest ich niewielka długość (osiągają od kilku do maksymalnie około 12 centymetrów) przy jednoczesnej dużej gęstości. Ponadto po osiągnięciu pewnej długości mają tendencję do obłamywania się. Włosy wełniste zwijają się w kształt spirali. Na brwiach są krótkie i kędzierzawe.
U dzieci włosy wełniste mają barwę jasną, która z wiekiem ulega ściemnieniu. Na różnej długości grubość tych włosów jest różna. W przekroju ich kształt jest owalny lub nerkowaty.

Włosy paciorkowate

Ta wada włosów jest rzadko spotykana. Na włosach w regularnych odstępach (niecałego milimetra) występują naprzemiennie zgrubienia i jaśniejsze od nich zwężenia. Stwierdzenie tej wady najłatwiejsze jest w badaniu mikroskopowym. Włosy są przerzedzone do tego stopnia, że zachodzi wrażenie wyłysienia głowy. Ponadto są krótkie i cienkie, mają szorstką powierzchnię.
Przejawiają tendencja do ułamywania się, jeszcze silniejszą niż w przypadku włosów wełnistych, tak że zwykle łamią się już przy samej powierzchni skóry. Zmiany można zaobserwować również w obrębie samej skóry głowy. Jest ona sucha, a jej powierzchnię (całą lub tylko fragment) pokrywają liczne grudki, na których szczycie występują zrogowaciałe czopy. Z grudki wyrasta krótki włos paciorkowaty. Z czasem pojawiają się tzw. blizny zanikowe, bowiem w dalszym czasie mieszki włosowe ulegają zanikowi. Niewiele jest mieszków włosowych nie objętych zwyrodnieniami, ściany mieszków są objęte zwykle obrzękiem.
Naskórek może być cienki, miejscami może w nim zachodzić parakeratoza (to nadmierne rogowacenie naskórka, występujące również na przykład w przebiegu łuszczycy). Niekiedy jednak naskórek może w ogóle nie wykazywać znaczących zmian poza rogowaceniem w obrębie ujść mieszków włosowych. Obok nadmiernego rogowacenia zachodzi rozszerzenie mieszków włosowych. Z kolei gruczoły potowe nie wykazują patologicznych zmian.
W skórze właściwej natomiast, wokół naczyń krwionośnych, pojawiają się nacieki z limfocytów i innych komórek. Same naczynia nie wykazują zmian.
Meszek włosowy pozostaje zazwyczaj bez zmian.
Włosy z opisywaną wadą mogą występować także na innych częściach skóry, choć jest to rzadkie. Zazwyczaj rozwijają się u dzieci w wieku 1 – 2 lat. Do niezwykle rzadkich przypadków należą sytuacje, kiedy włosy paciorkowate pojawiają się dużo później.
Znane są przypadki dziedziczenia włosów paciorkowatych. Bywa, że jednocześnie z tą wadą występują wady rozwojowe innych narządów. Często występują zaburzenia psychiczne (schizofrenia, padaczka).

Włosy skręcone

Inaczej określone jako włosy kręte. Trzon jest w tym wypadku skręcony wzdłuż osi długiej włosa. Na całej długości powstaje od kilku do kilkunastu regularnie oddalonych od siebie skręceń, co można zaobserwować w obrazie mikroskopowym. Włosy tego typu występują zazwyczaj u dzieci w bardzo wczesnym dzieciństwie (rzadko włosy takie spotyka się u dorosłych), przeważnie u dziewczynek. Zazwyczaj z okresem pokwitania ustępują i pojawiają się włosy o prawidłowej budowie.
Włosy skręcone są trudne w czesaniu, rozwichrzone. Są matowe i suche. Niekiedy występuje częściowe wyłysienie w określonych okolicach (zazwyczaj w części potylicznej).
Zdarza się, że skręcenie włosów współistnieje z rozmaicie nasilonymi innymi wadami rozwojowymi jak włosy paciorkowate. Niekiedy włosy są typowo skręcone, a skóra wykazuje cechy charakterystyczne dla skóry przy włosach paciorkowatych.
Włosy skręcone są nierzadko dziedziczone.

Włosy spłaszczone

Włosy z tego typu zmianami są jednostronnie spłaszczone na pewnych (nieregularnych) odcinkach. Mimo braku zaburzeń barwnikowych w strukturze włosa, spłaszczenia sprawiają, że w ich obrębie włosy są jaśniejsze.

Włosy bagnetowate

Wada dotyczy struktury włosa na jego końcowym odcinku, gdzie występuje zgrubienie.

Włosy przegięte

Powstają one niekiedy u mężczyzn na szyi wraz z pojawieniem się w tym miejscu zarostu. Włosy ustawiają się nieprawidłowo, wyginają się a ich koniec wnika pod powierzchnię naskórka i skóry. Powodować to może stany zapalne – na skórze tworzą się wówczas niewielkie grudki.

Włosy pęczkowate

Jest to jedna z wad rozwojowych dotyczących mieszków włosowych. W tym przypadku z jednego mieszka ponad powierzchnię skóry wyrasta kilka osobnych włosów. Mieszek jest w swojej górnej części podzielony na poszczególne włosy. W okolicy ujścia gruczołu łojowego włosy schodzą się ze sobą.
Istnieje także grupa zmian określana jako włosy bliźniacze (także wielobliźniacze), gdzie obok podwójnych czy potrójnych włosów zachodzi rozdwojenie brodawki włosa.

Zastój włosów mieszkowy

To zaburzenie rozwoju włosów polega na zatrzymaniu się w mieszku włosowym kolejnych włosów. Ich liczba w niektórych przypadkach może dojść do kilkudziesięciu. Stan ten (inaczej określany jako włosy pędzelkowate) jest trudny do zaobserwowania gołym okiem.
Tak powstałe pęczki cienkich włosów są łatwe do usunięcia.

Wady rozwojowe brwi i rzęs

Nieprawidłowości w rozwoju brwi i rzęs dotyczą zarówno ich budowy (długość, szerokość) czy umiejscowienia. Często mogą występować rodzinnie i dziedzicznie.

Obserwuje się niekiedy zrost brwi i rzęs. Występuje u mężczyzn a także u dotkniętych nadmiernym owłosieniem kobiet. Może również następować inna wada – zrost brwi z włosami skroni. Brwi nie zrośnięte mogą być nadmiernie szerokie.

Brwi łukowate występują, gdy część włosów wyrasta w środkowej części, powyżej linii brwi.
Zdarza się występowanie brwi o odmiennym kierunku ułożenia.

Wady rozwojowe rzęs mogą dotyczyć ich niedostatecznego wykształcenia bądź też podwojenia (lub potrojenia). Podwójne rzęsy występują, kiedy z jednego mieszka wyrastają dwa włosy. Prowadzi to do powstania na jednej powiece dwóch rzędów rzęs. Analogicznie wygląda sytuacja w przypadku (wyjątkowo rzadko obserwowanych) rzęs potrójnych.