Wrodzone łysienie

Wrodzony całkowity brak owłosienia

Zjawisko to należy jak wspomniano do bardzo rzadko występujących zaburzeń w zakresie ilości owłosienia. Obserwowane są jedynie pojedyncze przypadki, kiedy dzieci rodzą się zupełnie pozbawione włosów na całym ciele.

Zazwyczaj w przypadku wrodzonego braku owłosienia obserwowane jest występowanie przynajmniej meszku płodowego, który może następnie przekształcić się w rzadkie i cienkie włoski.
Niekiedy może dochodzić do przypadków, kiedy to wrodzony brak owłosienia ma jedynie charakter przejściowy.

Brak owłosienia może być dolegliwością uwarunkowaną genetycznie. Nie jest to jednak regułą. Zdarza się bowiem, że dotyka on tylko pojedynczej osoby w rodzinie i nikt blisko z nią spokrewniony (w szczególności rodzice) nie przejawia żadnych oznak tego rodzaju zaburzenia.
Brak owłosienia dotyczy w przypadku tego zaburzenia całej powierzchni ciała człowieka. Zazwyczaj nie obserwuje się wówczas innych znaczących zmian dotyczących chociażby paznokci, zębów, gruczołów łojowych etc.
Co ciekawe, ten typ zaburzenia może dotyczyć większej ilości osób w danej rodzinie, jednak związany być z przedstawicielami jednej tylko płci. W takim przypadku mamy do czynienia z tak zwaną postacią recesywną (tzn. taką, w której dana cecha nie obejmuje całego potomstwa, a jedynie pewną jego część).

Brak owłosienia dominujący

Jest to z kolei postać omawianego zaburzenia występująca rodzinnie, przekazywana z rodziców na potomstwo (ujawniająca się u całego potomstwa). Może się przy tym zdarzyć sytuacja, że u dzieci nie wystąpi brak owłosienia, a jedynie zachodzić będzie słabe owłosienie wrodzone.
W przypadku wrodzonego braku owłosienia o charakterze dominującym, przebieg bywa bardziej urozmaicony niż we wcześniej omawianym zaburzeniu o charakterze recesywnym. Mogą tu bowiem występować nie tylko postacie uogólnione choroby, lecz także ograniczone tylko do owłosionej skóry głowy.

W przypadku całkowitego braku owłosienia przebieg nie musi skutkować pełnym (lub niemal pełnym) brakiem włosów już od samego momentu urodzenia, a nawet rzadko obserwuje się taką jego postać.
Często włosy wyrastają w miarę normalnie, a następnie zaczynają stopniowo wypadać, co ma miejsce już w bardzo wczesnym etapie życia, mniej więcej w wieku od 1 do 3 lat.
Całkowite wyłysienie w przypadku skóry głowy następuje wówczas w okresie dojrzewania, lub też nieco później (mniej więcej do 20 roku życia). Stosunkowo długo może natomiast utrzymywać się owłosienie łonowe, którego pełna utrata następuje nieraz dopiero w wieku dojrzałym. Brwi i rzęsy zazwyczaj pozostają niezmienione lub są przerzedzone w ograniczonym stopniu.

W przeciwieństwie do poprzednio wymienionych postaci zaburzenia, w postaci dominującej widoczne zmiany dotyczą zazwyczaj także paznokci (które są cienkie i łamliwe) i gruczołów łojowych (są one niedostatecznie rozwinięte) oraz zębów.

Opisane zostało też w literaturze nieco inne zaburzenie, polegające na wrodzonym niedorozwoju włosów. Są wówczas rozwinięte bardzo rzadkie, pojedyncze włosy, będące w istocie jedynie meszkiem włosowym i nie rozwijające się nigdy do formy właściwej włosa.
Tego rodzaju zaburzeniem może być dotknięte owłosienie w różnych miejscach ciała.

U osób dotkniętych wrodzonym brakiem owłosienia obserwowane są istotne zmiany w obrębie mieszków włosowych. W zasadzie mieszki nie występują w swojej właściwej formie, zamiast nich występują zaś specyficzne twory w strukturze naskórka, określane jako jedynie pozostałości mieszków włosowych.
Twory takie są rozgałęzione i wypełnione masą rogową oraz komórkową. Niekiedy odnaleźć można w nich poszczególne włosy, jednak występujące tylko w szczątkowej formie.
W ich sąsiedztwie istnieją prawidłowo rozwinięte mięśnie i gruczoły potowe. Gruczoły łojowe również mogą być rozwinięte prawidłowo, choć jak wspomniano mogą być też nierozwinięte w wystarczającym stopniu.

Wrodzony częściowy brak owłosienia

To zaburzenie w zakresie ilości owłosienia może mieć charakter zarówno mocno ograniczony do niewielkich miejsc na skórze owłosionej, jak też mieć rozległą (rozlaną) formę. Postać ograniczona zazwyczaj dotyczy jedynie skóry owłosionej głowy. Może ona także występować w obrębie pach lub też wzgórka łonowego. Ten ostatni przypadek zazwyczaj dotyczy kobiet i bywa połączony z innymi patologicznymi objawami m.in. z zaburzeniami miesiączkowania.

Charakterystycznym elementem częściowego braku owłosienia jest dość skąpo występujące rzęsy i brwi.

Wśród rodzajów omawianego zaburzenia wyodrębnia się także wrodzony brak owłosienia plamisty, który objawia się występowaniem ograniczonych (pojedynczych lub też mnogich) plam na skórze pozbawionych owłosienia. Jest to utrudniająca prawidłowe zdiagnozowanie postać zaburzenia, bardzo przypominająca w obrazie klinicznym skutki łysiny plackowatej.
Tego rodzaju zmiany plamiste mogą być dziedziczone. Zazwyczaj dotyczą określonych okolic skóry owłosionej głowy.

W postaci rozlanej, częściowy brak owłosienia dotyczy nieraz bardzo rozległych części skóry. W niektórych przypadkach powiązany może być on z zaburzeniami w rozwoju płciowym lub z innymi zaburzeniami rozwojowymi.

Wrodzone słabe owłosienie

W ten sposób określana jest wada rozwojowa owłosienia polegająca nie na wyłysieniu skóry, a jedynie na trwałym przerzedzeniu włosów w danym obszarze skóry. Może ona mieć dwie zasadnicze postacie: słabe owłosienie zwykłe bądź słabe owłosienie skojarzone z zaburzeniami rozwojowymi ektodermy.

Słabe owłosienie zwykłe może tak samo jak wrodzony brak włosów mieć charakter jedynie miejscowy bądź też uogólniony – dotyczący całego ciała.
W przypadku postaci uogólnionej do najbardziej charakterystycznych zmian dochodzi w zakresie owłosienia skóry głowy.

Włosy głowy są cienkie i wyraźnie rzadsze niż w przypadku prawidłowego owłosienia. Mogą występować określone miejsca z prześwitującą łysiną – pokryte jedynie meszkiem włosowym, albo bardzo rzadko występującymi włosami prawidłowymi. Z kolei włosy brwi i rzęs są zazwyczaj normalnie zachowane.
Owłosienie pach i wzgórka łonowego rozwija się często dużo później niż normalnie powinno to mieć miejsce, a same włosy są zazwyczaj bardzo wyraźnie przerzedzone.

Postać ograniczona słabego owłosienia zazwyczaj skojarzona jest z rozmaitymi innymi zaburzeniami rozwojowymi dotyczącymi np. macicy (wówczas u kobiet zachodzi słabe owłosienie okolicy łonowej)