Wyłysienie patalogiczne

Wyłysienie plackowate uogólnione
Stanowi ono rzadszy typ łysienia plackowatego. W tym przypadku dochodzi do całkowitego wypadnięcia nie tylko skóry głowy, ale także brwi, rzęs, wąsów i brody w przypadku mężczyzn, dołów pachowych, wzgórka łonowego oraz okolic narządów płciowych, kończyn i tułowia.

Utrata włosów w dołach pachowych i na wzgórku łonowym często nie ma cech plackowatości, ponadto może być niekiedy niepełna. Ogniskowy charakter ma najczęściej utrata włosów głowy i twarzy (u mężczyzn).
Wypadanie włosów kończyn i tułowia następować może w sposób ogniskowy lub rozlany.
Ciężkie przypadki charakteryzują się wypadaniem również meszku włosowego. Leczenie jest trudne, o ile włosy głowy niekiedy udaje się częściowo przywrócić, to szczególnie słabe szanse są na przywrócenie owłosienia twarzy.

Patologiczne zmiany w obrazie mikroskopowym
Przy łysieniu plackowatym wiele włosów występujących na obrzeżu zmienionego miejsca na skórze ulega zniekształceniu (choć nie jest to regułą). Dochodzi przede wszystkim do rozszczepu włosa i jego obłamania. Charakterystyczne jest także jego ścieńczenie w kierunku ku brodawce, które nadaje włosowi kształt wykrzyknika. Stąd właśnie nazwa tego typu zniekształconych włosów określanych jako wykrzyknikowe. Na końcu włosa następuje natomiast zgrubienie. Cieńsza część ulega odbarwieniu.
Włosy zmienione w ten sposób mają wskutek obłamania długość kilku milimetrów do 1, maksymalnie około 2 centymetrów. Mogą ulec kolbowatemu zgrubieniu. Zniekształcone włosy szybko wypadają.

Stany organizmu towarzyszące występowaniu łysienia plackowatego
- Choroby skóry
Obserwacja stanu ogólnego osób dotkniętych łysieniem plackowatym doprowadziła do stwierdzenia, że dość często rozmaite choroby skóry współistnieją z tym typem utraty włosów (u 10 – 15 procent przypadków tego typu łysienia).
Wśród tych chorób są m.in.: liszaj, łuszczyca, zapalenia skóry (w tym łojotokowe), nadmierna potliwość. Część chorych na łysienie plackowate skarży się na odczuwany świąd i bolesność skóry.
- Choroby ogólnoustrojowe
Łysienie plackowate współistnieje również niekiedy z innymi chorobami organizmu, jak gruźlica, czy różne rodzaje niedokrwistości. Znane są też przypadki łysienia plackowatego w następstwie przeprowadzonych zabiegów chirurgicznych (np. usunięcia tarczycy, czy migdałków).
- Wady wzroku

Niezwykle interesujące jest zaobserwowane powiązanie występowania łysiny plackowatej z wadami wzroku. Najczęstszą wadą współistniejącą jest astygmatyzm. Skorygowanie tej wady wzroku niezwykle często skutkuje szybkim odrośnięciem włosów.
Inne wady wzroku nie wykazują częstszego występowania u osób dotkniętych łysieniem plackowatym, niż w pozostałej części społeczeństwa.
- Bielactwo nabyte
Wśród osób dotkniętych łysieniem plackowatym bielactwo nabyte występuje znacznie częściej, niż w grupie kontrolnej. To przewlekłe schorzenie polega na wymieraniu melanocytów w skórze, prowadzącym do jej stopniowej depigmentacji. Częste współwystępowanie z łysieniem plackowatym spowodowało, że niektórzy badacze upatrują ścisłego powiązania tych dwóch stanów. Znamienne jest, że dokładne przyczyny powstania ich nie zostały jeszcze do końca poznane.
- Ciąża

Występowanie łysienia plackowatego w następstwie ciąży jest znane i obserwowane od wielu lat. Problem ten opisany został szczegółowo w wielu publikacjach medycznych. Zazwyczaj utrata włosów następuje bezpośrednio po porodzie lub poronieniu. Bywa również, że łysienie plackowate następuje u danej kobiety po kilku porodach, a włosy odrastają w czasie między poszczególnymi ciążami.
We wczesnej fazie łysienia plackowatego mieszki włosowe ulegają rozszerzeniu w swojej górnej części, mniej więcej od ujścia gruczołów łojowych do powierzchni skóry. Ścieńczeniu ulega pochewka włosowa. Macierz włosa ulega natomiast zanikowi.
Zmiany dotyczą również naczyń krwionośnych w obrębie mieszków włosowych, zarówno włosowatych, jak i żył zstępujących ku głębszym warstwom skóry. Obserwuje się w nich zgrubienie śródbłonka i często występujące zakrzepy z krwinek.
Zaburzenia w krążeniu mogą doprowadzić bezpośrednio do niewystarczającego ukrwienia mieszków włosowych, co może prowadzić z kolei do ich zwyrodnienia i zaniku. Stąd znaczne zmniejszenie liczby mieszków włosowych.
Zaburzony jest proces wzrastania nowych włosów, co przede wszystkim spowodowane jest wspomnianym rozszerzeniem mieszka włosowego. Naskórek w obrębie objętym zmianami ulega ścieńczeniu.

Przyczyny
Wciąż nie jest wiele wiadomo na temat dokładnych przyczyn występowania łysienia plackowatego. Od lat wysnuwanych było przez badaczy bardzo wiele teorii. Przyczyn doszukiwano się w zakażeniach pasożytniczych, czy wirusowych, zapaleniach naczyń krwionośnych owłosionej skóry głowy, zaburzeniach psychosomatycznych.
Wiele wysnuwanych w przeszłości teorii nie znajdowało w późniejszych badaniach potwierdzenia. Stąd minąć może jeszcze dużo czasu zanim dokładnie poznamy przyczyny wywołujące to schorzenie.
Najwięcej zwolenników ma dziś teoria dotycząca reakcji autoimmunologicznej. Układ odpornościowy człowieka ma według niej rozpoznawać zagrożenie w mieszkach włosowych, które uznaje za czynnik obcego pochodzenia.
Naukowcom nie udało się jednak dokładnie zbadać, ani poznać przyczyn tego procesu. Nie jest więc jasne, czy faktycznie za łysieniem plackowatym stoi błędnie działający układ odpornościowy, czy też atakowanie mieszków włosowych jest uzasadnione z uwagi na jakąś ich infekcję.
Istnieją bardzo silne przesłanki aby uznać łysienie plackowate za chorobę genetyczną. W około 20% przypadków choroba dotyka innych członków rodziny chorego.
Bada się też związek łysienia plackowatego ze stresem.